O ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΩΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΜΟΥ

 O ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΩΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΜΟΥ

Η, συν τω χρόνω και στο πλαίσιο της σύγχρονης υπαρξιακής αναζητήσεως, βαθύτερη "επισκόπηση" του διαλογισμού στην οποία άγεται ο πανταχόθεν βαλλόμενος κοινωνάνθρωπος, βοηθά να εννοήσουμε ότι αυτό το αντικείμενο υποκρύπτει μια σημαντικότερη σημασία από εκείνη μιας απλής μυστικιστικής ή θρησκευτικής πρακτικής της Ανατολής. Αυτή η μακρά "επισκόπηση" του διαλογισμού, ενεργοποίησε ουσιαστικότερες φιλοσοφικές και νευροβιολογικές "οπτικές" οι οποίες άγουν στην επαλήθευση ενός επιτεύγματος εσωτερικού καθαρμού τον οποίον επιτυγχάνει ο διαλογισμός.

Αντιθέτως, η σπουδαία προσέγγιση του διαλογισμού αναλύεται όλο και περισσότερο ως μια συστηματική, εσωτερική μέθοδος ψυχικής και νοητικής εξυγιάνσεως. Η έννοια του «καθαρμού», ο οποίος έχει τις ρίζες του τόσο στην αρχαία Ελληνική φιλοσοφία (αριστοτελική κάθαρση) όσο και στις ανατολικές παραδόσεις (όπως η κάρμα-σούντι ή ο εξαγνισμός του νοός στον Βουδισμό), περιγράφει τη διαδικασία απελευθερώσεως του ατόμου από τα ψυχικά βάρη, τις συναισθηματικές τοξικότητες και τα παγιωμένα γνωστικά σχήματα.

Εν προκειμένω, ο διαλογισμός θεωρείται ως μια δυναμική διαδικασία εσωτερικού καθαρμού, αναλύοντας τους μηχανισμούς με τους οποίους επιτυγχάνεται η ψυχική αποσυμφόρηση και η γνωστική αναδιοργάνωση.

1. Η φιλοσοφική θεμελίωση του καθαρμού συνδέεται με την αποβολή του «ξένου» ή του «μολυσματικού» στοιχείου που διαταράσσει την εσωτερική αρμονία. Στον διαλογισμό, το μολυσματικό στοιχείο δεν είναι εξωγενές, αλλά ταυτίζεται με τις ασυνείδητες αυτόματες σκέψεις, τις απωθημένες ενορμήσεις και τις γνωστικές διαστρεβλώσεις (π.χ. προσκόλληση, αποστροφή). Μέσω της πρακτικής της ενσυνειδητότητος (mindfulness) ή του υπερβατικού διαλογισμού, το υποκείμενο δεν επιχειρεί να καταστείλει αυτές τις σκέψεις, αλλά να τις παρατηρήσει αποστασιοποιημένα (non-judgmental awareness). Αυτή η, μακρόθεν, στάση του «ουδέτερου παρατηρητή» επιτρέπει στα συναισθηματικά φορτία να αναδυθούν στην επιφάνεια της συνειδήσεως και να εκτονωθούν, αποσυμπιέζοντας "φορτίσεις" και άγοντας σε μια γαλήνη υπαρξιακού καθαρμού.

2. Ψυχολογικοί και νευροβιολογικοί μηχανισμοί αποτοξινώσεως ενεργοποιούνται δια του διαλογισμού ο οποίος, πλέον, λειτουργεί ως ένας μηχανισμός απευαισθητοποιήσεως (desensitization) και συναισθηματικής αποφορτίσεως. Εδώ επιδιώκεται η γνωστική αποσύνδεση (defusion) και το άτομο μαθαίνει να διαχωρίζει τον εαυτό του από τα νοητικά του παράγωγα. Η διαπίστωση ότι «είμαι ο παρατηρητής των σκέψεών μου και όχι οι ίδιες οι σκέψεις μου» αποτελεί τον πυρήνα του γνωστικού καθαρμού. Έρευνες στον τομέα της νευροεπιστήμης δείχνουν ότι ο διαλογισμός μειώνει τη δραστηριότητα της αμυγδαλής (το κέντρο του φόβου στον εγκέφαλο) και ενισχύει τον προμετωπιαίο φλοιό. Αυτή η βιολογική μεταβολή αντικατοπτρίζει τη σταδιακή εξάλειψη των χρόνιων βιολογικών αποτυπωμάτων του στρες, λειτουργώντας ως καθαρτήριο μέσο σε οργανικό επίπεδο. «Ο διαλογισμός δεν είναι η καθαρίστρια που πετάει τα σκουπίδια έξω από το σπίτι, αλλά το φως που επιτρέπει στο δωμάτιο να δει τι είναι χρήσιμο και τι πρέπει να αποσυντεθεί από μόνο του.»

3. Η διαδικασία του καθαρμού αποτελεί ανελικτική πρόοδο διαφορετικών σταδίων. Ο διαλογιστικός κάθαρμός δεν είναι μια γραμμική εμπειρία, αλλά εξελίσσεται στα ακόλουθα διακριτά στάδια: (α) Ανάδευση και ανάδειξη καταπιεσμένων σκέψεων, άγχους και σωματικής δυσφορίας. Συνειδητοποίηση της εσωτερικής καταιγίδος. (β) Επισκόπηση και ευθυγράμμιση με την παύση κάθε κριτικής διαθέσεως. Αποδυνάμωση κάθε συναισθηματικού φορτίου. (γ) Καθαρμός (αποφόρτιση), μια αίσθηση ελαφρύνσεως, συχνά συνοδευόμενη από ψυχοσωματική ανακούφιση με την απελευθέρωση από παλιά μοτίβα συμπεριφοράς. (δ) Εσωτερική γαλήνη, επίτευξη πνευματικής διαυγείας και ψυχικής ισορροπίας που ολοκληρώνουν τον καθαρτήριο κύκλο.

Εν συμπεράσματι, ο διαλογισμός συνιστά μια βαθιά εσωτερική καθαρτήρια διαδικασία, η οποία υπερβαίνει την απλή χαλάρωση. Λειτουργεί ως ένας «νοητικός κλίβανος» όπου οι συγκρούσεις, τα τραύματα και οι καθημερινές εντάσεις μετουσιώνονται σε αυτογνωσία και διαύγεια. Σε έναν πολιτισμό που χαρακτηρίζεται από «υπερπληροφόρηση» με πλεονάζουσα την «παραπληροφόρηση» η οποία είναι στρεσογόνος ως άγουσα σε συγχύσεις, ο διαλογισμός προσφέρει το απαραίτητο «αντίδοτο» για την ψυχική υγιεινή, αποδεικνύοντας ότι ο αληθής καθαρμός δεν επιτυγχάνεται με τη φυγή από τον εαυτό, αλλά με την ολοκληρωτική κατάδυση σε αυτόν.

Η Σχολή των "Ελλήνων Κενταύρων" εκ της ιδρύσεώς της απέδωσε τεράστια σημασία στον διαλογισμό χάρη στην παράπλευρη, περί αυτού, διδασκαλία Αδελφού μοναχού ο οποίος, από χρόνων, υποστηρίζει το έργο μας καθιστώντας μας ευγνώμονες για την πολύτιμη συνεισφορά του και αυτή την στιγμή ασκείται στον Ναό Eihei-ji, Ζεν της ιαπωνικής επαρχίας Fukui, από τον οποίο προέρχονται και οι φωτογραφίες αυτής της αναρτήσεως. Ήδη, ως Σχολή αποτολμήσαμε να αναλύσουμε και να υλοποιήσουμε το έργο του κορυφαίου Γερμανού διανοουμένου Eugen Herrigel «Το Ζεν στην Τέχνη της Τοξοβολίας», εντάσσοντάς το στην διδασκαλία μας. Έτσι, όσοι ενδιαφέρονται να εισαχθούν στον καθαρτήριο κύκλο του διαλογισμού ζεν μπορούν να παρακολουθήσουν μαζύ μας μια σειρά διδασκαλιών που θα ξεκινήσουν από 1ης Ιουνίου 2026 επί φυσικού εδάφους, επ΄ ευκαιρία μιας επιλεκτικής εκπαιδεύσεως Συνασκουμένου μας ο οποίος θα ταξιδεύσει κοντά μας για να ολοκληρώσει την εκπαίδευσή του στην Σχολή μας, οίκοθεν, δε, νοείται ότι και αυτή η παράμετρος όπως και όλη η διδασκαλία στην Σχολή των "Ελλήνων Κενταύρων" προσφέρεται δωρεάν. Πληροφορίες: Φορητό 6977764737.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Η κυριότερη και πλέον θεμελιακή βιβλιογραφία περί διαλογισμού διατίθεται στην Ιαπωνία και στην γερμανόφωνη Ευρώπη και επικεντρώνεται κυρίως στον Ζεν Βουδισμό (禅), στον Σότο και Ρινζάι Ζεν, αλλά και στη φιλοσοφική πρόσληψη του ιαπωνικού διαλογισμού από Γερμανούς διανοουμένους Εθνικοσοσιαλιστές, ψυχολόγους και εσωτεριστές.

Ι. Ιαπωνόγλωσση Βιβλιογραφία

1. Daisetz Teitaro Suzuki

『禅と日本文化』 (Zen to Nihon Bunka),1938

Το σημαντικότερο ίσως ιαπωνικό έργο της περιόδου για τη σχέση Ζεν, διαλογισμού και ιαπωνικού πολιτισμού. Συνδέει τον διαλογισμό με: το Bushidō, την τέχνη του ξίφους, την τελετουργία, την πνευματική πειθαρχία.

2. Daisetz Teitaro Suzuki

『禅学入門 (Εισαγωγή στις Σπουδές Ζεν), περ. 1934

Ιαπωνική εκδοχή των εισαγωγικών του έργων περί Ζazen και εσωτερικής εμπειρίας.

3. Kodo Sawaki

『坐禅談』(Συζητήσεις περί Zazen), περ.1935

Από τα σημαντικότερα κείμενα πρακτικού Ζazen της προπολεμικής Ιαπωνίας. Εστιάζει: στην καθιστή σιωπή, στη μη-σκέψη (無念), στην αυστηρή μοναστική πειθαρχία.

4. Sōen Shaku

禅話集 (Συλλογή Ομιλιών Ζεν), 1890s–1905

Έργα του πρώτου μεγάλου Ιάπωνα Ζεν δασκάλου που παρουσίασε τον Ζεν στη Δύση. Συνδυάζει: kōan, διαλογισμό, σαμουραϊκή ηθική.

ΙΙ. Γερμανόγλωσση Βιβλιογραφία

1. Eugen Herrigel

Zen in der Kunst des Bogenschießens

(«Το Ζεν στην Τέχνη της Τοξοβολίας») 1948

Είναι βασισμένο σε προγενέστερες εμπειρίες του (1924–1929) και αποτελεί το σημαντικότερο γερμανικό έργο για τον ιαπωνικό διαλογισμό. Συνδέει: αναπνοή, ασκητική πειθαρχία, “μυστική” κατάσταση του νου, Ζεν και πολεμικές τέχνες.

2. Karlfried Graf Dürckheim

Πρώιμα άρθρα και ημερολόγια Ιαπωνίας 1938–1944

Ο Dürckheim έζησε στην Ιαπωνία κατά τον πόλεμο και μελέτησε: Ζεν μοναστήρια, αναπνευστικές πρακτικές, καθιστό διαλογισμό.

3. Martin Heidegger

Σχετικές διαλέξεις και σημειώσεις περί Ανατολής, 1930s–1940s

Δεν είναι βιβλία διαλογισμού, αλλά επηρεάζονται άμεσα από: το Ζεν, την ιαπωνική έννοια του κενού, την σιωπή ως υπαρξιακή εμπειρία. Επίσης είναι σημαντική η αλληλογραφία του με Ιάπωνες διανοουμένους.

4. Carl Gustav Jung

Πρόλογος στο: Einführung in den Zen-Buddhismus

(γερμανική έκδοση του Suzuki), 1939

Κομβικό κείμενο για τη γερμανική εννόηση του Ζεν. Ο Jung ερμηνεύει τον διαλογισμό ως διαδικασία εσωτερικής ολοκλήρωσης, ως υπέρβαση του Εγώ.

ΙΙΙ. Επανεκδόσεις πρωτογενών κλασικών πηγών

Αυτές οι πηγές είναι πολύ παλαιότερες, αλλά επανεκδίδονται μαζικά μεταξύ 1890–1945:

1. Shōbōgenzō του Dōgen

Το κορυφαίο ιαπωνικό έργο περί Zazen.

2. Hagakure του Yamamoto Tsunetomo

Παρότι όχι καθαρά διαλογιστικό, συνδέεται έντονα με: πειθαρχία, θάνατο, εσωτερική αταραξία.

3. Fukan Zazengi (:普勸坐禪儀)

Το θεμελιώδες εγχειρίδιο πρακτικής Zazen.

ΙV. Eλληνόγλωσση Βιβλιογραφία

Eugen Herrigel "ΖΕΝ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΤΟΞΟΒΟΛΙΑΣ", Μια παραστατική ανάλυση από τον Αριστοτέλη Ηρ. Καλέντζη, 2022

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ ΙΠΠΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ Μέρος Β': Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ

 Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ ΙΠΠΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

Μέρος Β'

 Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ 

     Η σημερινή, αμφιλεγόμενη, «επιστήμη» της Ψυχολογίας εκφράζει, κατά κανόνα, ιδεολογικές τάσεις υπό το «επίχρισμα» μιας προσχηματικής επιστημοσύνης που αποπειράται να προσδώσει εγκυρότητα σε «μεταγλωττισμένες» και αμιγώς πολιτικές ντιρεκτίβες! Αμέτρητες «σχολές», αμέτρητα «ρεύματα» …καλοθελητών της, δήθεν, «ψυχικής υγείας» των κοινωνιών συνεργούν, ήδη, από την προπολεμική περίοδο, ώστε να κατασκευάσουν κοινωνίες ψυχικώς αρρώστων επί των οποίων αποκτούν λόγον υπάρξεως ιδιοτελείς «σωτήρες» ενδεδυμένοι την λευκή ρόμπα του «θεράποντος» ψυχών οι οποίοι, όμως, ποτέ δεν θεραπεύουν διότι έτσι χάνουν και την «πελατεία» τους και, κυρίως, τον λόγον υπάρξεώς τους!

     Τεχνηέντως πλασαρισμένοι ως «περισπούδαστοι ψυχολόγοι» σιωνιστές, παρεντίθενται σε μιαν μεθόδευση ελέγχου μαζών, εργαλειοποιώντας την Ψυχολογία υπέρ των φυλετικών τους συμφερόντων και νικώντας σε ένα μονοτερματικό «γήπεδο» αφού γνωρίζουν ότι οι «απέναντι» δεν μπορούν να συνταχθούν σε ομογενοποιημένη ομάδα ώστε να αντιμετωπίσουν, όχι την ανύπαρκτη επιστημοσύνη τους, αλλά την φυλετική μεθόδευσή τους που αποβλέπει στην υπόθαλψη της, ευρύτερης, επικυριαρχικής διεκδικήσεώς τους! Βεβαίως, αυτοί οι «περισπούδαστοι ψυχολόγοι» σιωνιστές, οι οποίοι, ρατσιστικώς, θεωρούν εαυτούς ως ...«περιούσιους», καταστρέφουν αδιστάκτως, άτομα και κοινωνίες, προκειμένου να διατηρούν το ... «θεραπευτικό» και, πάντως, το, εν μέσω αυτοχείρων ηλιθίων, αγκιτατόρικο πρωτείο τους, το «στίγμα» του οποίου αποτυπώνεται εκτυφλωτικώς σε κοινή ...θέα!

     Υφέρποντας αθέατος μέσα σε ένα παγκόσμιο «πλέγμα» λογοκρισίας του πνεύματος και της επιστήμης που έχει μεθοδεύσει ο διεθνής σιωνισμός μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, διεμόρφωσε ένα έδαφος πρόσφορο στην αλλοίωση της επιστημονικής αλήθειας με οικτρά αποτελέσματα επί της ευημερίας των κοινωνιών τα οποία, πλέον, οι πάντες υφίστανται και μάλιστα αδιαμαρτύρητα έχοντας μετατραπεί σε δυναστευόμενους έναντι του «πινακίου φακής» του σκλάβου! Και, ειδικώς, η διεθνής παραχάραξη της Ψυχολογίας επί τα …σιωνιστικοτέρω(!) έχει τα τραγικά αποτελέσματα μιας ομαδικής συμπεριφοράς τα οποία βλέπουμε καθημερινώς ως «κοινωνικά πεπραγμένα» στα δημοκρατικά πρωτοσέλιδα!

     Και μέσα σε αυτόν τον «κλωβό» λογοκρισίας και φιμώματος κάθε ελεύθερου πνεύματος και επιστημονικής φωνής, ορίστηκε και το «διαβατήριο» με το οποίο επιτρέπεται, πλέον, η «άρθρωση» υπαγορευόμενου λόγου και η αναγνώριση των «εγκρίτων» της μεταπολεμικής «ιντελιγκέντσιας», ένα «διαβατήριο» με την στάμπα του  α ν τ ι φ α σ ι σ μ ο ύ  ως «auto-da-fé» όσων θέλουν να «εισακούονται» εν μέσω ...ερειπίων! Δυστυχώς, όμως για τους υπαιτίους της εργαλειοποιήσεως της επιστήμης, μη σταθμίζοντας τον «παρονομαστή» της ψυχικής κατωτερότητος εκείνων που είναι πρόθυμοι να υποδουλωθούν έναντι «πινακίου φακής» ...επιβιώσεως, το συγκεκριμένο «διαβατήριο» έγινε συνώνυμο της ψυχικής διαστροφής και «κοινός παρονομαστής» σημάνσεως, ομοειδώς, ψ υ χ α ν ω μ ά λ ω ν!

     Υπό την επίδραση, λοιπόν, της συγκεκριμένης κατεστημένης «Ψυχολογίας»  νοσοποιούνται οι κοινωνίες ώστε η θεραπεία τους να εξαρτάται από την, ανύπαρκτη, «καλή πρόθεση» του δράστη, καταλήγοντας σε επαναλαμβανόμενα εκτρώματα ψυχοπαθητικών συμπεριφορών από τους κατόχους του αντιφασιστικού «διαβατηρίου» ...έγκριτης κοινωνικότητος!

     Εν συνάψει, λοιπόν, η ως έχει και υφίσταται,  δ ι α β λ η τ ό τ α τ η  σημερινή, κατ΄ όνομα, «Ψυχολογία», μην έχοντας ουδεμία αξία ως πραγματική επιστήμη, δεν θα μπορούσε να προσφέρει ουδεμία θετική συνδρομή σε οποιοδήποτε πολιτιστικό πεδίο, του θεάτρου συμπεριλαμβανομένου και απομένει η σωστή επιλογή κατευθύνσεων εκ παλαιοτέρων «δοκιμασμένων στον χρόνο» Σχολών Ψυχολογίας κι επιστημόνων Ψυχολόγων προκειμένου να υποστηριχθεί ένα σύγχρονο εγχείρημα διδασκαλίας Ιππικού Θεάτρου!  

     Στην Σχολή Ιππικού Θεάτρου των "Ελλήνων Κενταύρων", σε μια Σχολή στην οποία αποστρεφόμεθα «συρμώδη διαβατήρια» επιμένοντας στην διατήρηση της ψυχικής υγείας μας, θεωρούμε ότι η επιστήμη της Ψυχολογίας αποτελεί θεμέλιο διδασκαλίας για την ανάδειξη σκηνικών «προσωπικοτήτων», τόσον Ανθρώπων όσο και Ίππων, δεδομένου ότι τα θηλαστικά (όπως εν συνεχεία θα εκθέσουμε) υπόκεινται σε κοινό πλαίσιο συναισθημάτων τα οποία και αποδίδονται επί σκηνής! Και για τον λόγον αυτό, εξ αρχής, επιλέξαμε να κινηθούμε επί του άξονος της πειραματικής α υ τ ο - π α ρ α τ η ρ ή σ ε ω ς  (ε ν δ ο σ κ ο π ή σ ε ω ς) του Wilhelm Maximilian Wundt ο οποίος και θεμελίωσε την επιστήμη της Ψυχολογίας, διαχωρίζοντάς την από την Φιλοσοφία. Αναφορικώς με την ενδοσκόπηση, θα ήταν περιττό να επιχειρηθεί η όποια αιτιολόγησή της αξίας της ως οίκοθεν νοουμένη! Αυτό δε το άθροισμα των συμπερασμάτων της αυτο-παρατηρήσεως (ενδοσκοπήσεως) άγει στην εγκυρότητα και του σ υ λ λ ο γ ι κ ο ύ   α σ υ ν ε ι δ ή τ ο υ  του Carl Gustav Jung του οποίου τις προσεγγίσεις και υιοθετούμε, επίσης!  

Συνεχίζεται...