ΤΑΡΟ
ΚΑΙ ΜΙΧΑΗΛ ΜΑΡΟΥΛΛΟΣ ΤΑΡΧΑΝΙΩΤΗΣ
Tα παιγνόχαρτα, γενικώς, πρωτοεμφανίστηκαν στην Κίνα, επί δυναστείας Ταγκ, κατά τον 9ο αιώνα και, κατόπιν, στον ισλαμικό κόσμο, συγκεκριμένα στους Μαμελούκους τον 14ο αιώνα. Η τράπουλα Ταρό (Tarot) ήταν μια ενότητα 78 καρτών που καθιερώθηκε τον 15ο αιώνα και υπήρξε ένα επιτραπέζιο παιγνίδι της υψηλής αναγεννησιακής Ιταλικής κοινωνίας με το όνομα «Tarocchi», όπως πρωτοεμφανίστηκε (1440–1450) στη βόρεια Ιταλία, κυρίως στις πόλεις Μιλάνο, Φερράρα και Μπολόνια, χωρισμένη σε 22 μεγάλα "Trionfi" (Θριάμβους) και 56 μικρά "Tarocchi" που, όλα μαζύ (78, συμπεριλαμβανομένου και του "Τρελλού"), ενώ τρεις αιώνες κατόπιν ονομάστηκαν "αρκάνες" (θα δούμε εν συνεχεία τι σημαίνουν). Γιατί, όμως, διαχωρίστηκαν σε "Μεγάλες" και "Μικρές"; Ο διαχωρισμός αυτός εξυπηρετεί μια συμβολική "ανάγνωση" κατά την οποία οι 22 Μεγάλες Αρκάνες θεωρούνται ότι απεικονίζουν θεμελιώδη αρχέτυπα ή μεγάλες υπαρξιακές καταστάσεις (ο Τρελός, ο Θάνατος, ο Ήλιος, ο Κόσμος κ.ά.) ενώ οι 56 Μικρές Αρκάνες: σχετίζονται περισσότερο με την καθημερινή ζωή, τις πράξεις, τις σχέσεις και τα γεγονότα.
Ο Πύργος
Πολύ αργότερα, από τον 18ο αιώνα και μετά, όχι οι ίδιοι οι Εβραίοι αλλά διάφοροι επιτήδειοι αγύρτες και, επί προσχήματι, "αποκρυφιστές" και χαρτομάντεις, όλοι υπό έναν "μανδύα" "εβραιολαγνείας" που παρέπεμπε σε ταλμουδική "αγκύλωση" και θεοκρατική μυστηριακότητα, συνέδεσαν την τράπουλα Ταρό με την μαγεία, τον ψευδο-αποκρυφισμό και τον ψευδο-εσωτερισμό, με πρώτον τον Antoine Court de Gébelin (περ. 1725–1784) και εν συνεχεία άλλους μαθητευόμενους "μάγους" όπως ο Jean-Baptiste Alliette (ή Etteilla,1738–1791), ο Éliphas Lévi (πραγματικό όνομα Alphonse Louis Constant, 1810-1875) και ο Oswald Wirth (1860-1943) θεωρώντας όλως αυθαιρέτως τις 22 μεγάλες φιγούρες που τις ονόμασαν "Μεγάλες αρκάνες" (Λατιν. α. arcanus = απόκρυφος και β. εν. arcanum, πληθ. arcana = μυστικά) ως δήθεν αντιστοιχούσες στα 22 γράμματα του ...εβραϊκού αλφαβήτου και στις διαδρομές του «Δέντρου της Ζωής» της Καμπάλα, άγοντας έτσι σε εβραιοποίηση αλλά και σε εκτροπή από τον, αρχικώς, αμιγώς ψυχαγωγικό χαρακτήρα του αυτό το αριστοκρατικό χαρτοπαίγνιο. Όχι, λοιπόν, οι Εβραίοι αλλά οι προς αυτούς φίλα υποκείμενοι είναι οι υπαίτιοι της αλλοιώσεως του χαρακτήρος της τράπουλας Ταρό.
Κάρτα τράπουλας για την οικογένεια Visconti-Sforza, διαστ. 173Χ87mm,
έργο του Κρεμονέζου ζωγράφου Βοnifacio Bembo (1440-1480)
(The Morgan Library & Museum)
Δυστυχώς, δεν σώζεται καμία ολοκληρωμένη τράπουλα Ταρό από τις πρώτες αυθεντικές (1450-1480) που ζωγράφισε ο Bonifacio Bembo με τέμπερα, χρυσό και ασήμι, ούτε και οι κανόνες του παιγνίου. Σώζονται μόνον μερικές κάρτες σε διάφορες μουσειακές συλλογές και, συγκεκριμένα: (α) The Morgan Library & Museum (Νέα Υόρκη, ΗΠΑ) η μεγαλύτερη διασωζόμενη συλλογή με 35 κάρτες Visconti-Sforza, (β) Accademia Carrara (Μπέργκαμο, Ιταλία) με 26 κάρτες Visconti-Sforza και (γ) Pinacoteca di Brera (Μιλάνο, Ιταλία) όπου εκτίθεται ολόκληρη η πρώτη τράπουλα Sola Busca (και όχι Visconti-Sforza), του 1491.
Ο Τρελλός
Ο βορειο-Ιταλός αριστοκράτης της Αναγεννήσεως του 15ου αιώνος, στην τράπουλα Ταρό έβλεπε την ίδια την κοινωνία του "εικονογραφημένη" και δεν αναζητούσε στις κάρτες αυτές κάποιες αποκρυφιστικές "απαντήσεις". Αυτές οι 78 χειροποίητες κάρτες της τράπουλας Ταρό απεικόνιζαν την Αισθητική της εποχής και το "προφίλ" της, με τις δομές των κοινωνικών τάξεών της, τους πολίτες και τους προβεβλημένους προκαθημένους της θρησκευτικής και κοσμικής εξουσίας. Επάνω σε αυτές τις κάρτες φιγουράριζαν η δύναμη, η ίντριγκα, η μαγεία, ο θάνατος και πολλές κοινωνικές συνισταμένες που πέρναγαν από τα μάτια, τα χέρια και την σκέψη κάθε παίκτη. Επάνω τους ο άνθρωπος εκείνος έβλεπε κοινωνικές κάστες, τον Μάγο-σαλτιμπάγκο του δρόμου, την Αυτοκράτειρα και τον Αυτοκράτορα, τον Πάπα, έβλεπε χριστιανικές αρετές όπως την δικαιοσύνη με την ζυγαριά, την εγκράτεια να αναμειγνύει το νερό με το κρασί, την εξουσία να δαμάζει το λιοντάρι, έβλεπε την πολιτική και την μοίρα με τον τροχό της τύχης να ανεβοκατεβάζει βασιλιάδες, τον θάνατο να θερίζει αδιακρίτως, τον χρόνο, την τελική κρίση. Και όταν ο Μιχαήλ Μάρουλλος Ταρχανιώτης πάτησε το πόδι του στην Ιταλία κάπου στη δεκαετία του 1460 ήδη η τράπουλα Ταρό έλαμπε επάνω στα πολυτελή τραπέζια των παλατιών των Μιλανέζων ευγενών ως ένα αντικείμενο για λίγους. Κι όσο κι αν δεν έχουμε τεκμηριωμένη μαρτυρία ότι ο Μιχαήλ Μάρουλλος Ταρχανιώτης είχε πιάσει στα χέρια του μια τέτοια τράπουλα τίποτε δεν αποκλείει ότι θα μπορούσε να έχει πιάσει, ακούγοντας το θρόισμα των καρτών της επάνω σε ένα μαρμάρινο τραπέζι, δίπλα σε ένα ποτήρι κρασί κι έναν μισάνοιχτο τόμο του Πετράρχη, ναι του Francesco Petrarca του οποίου το ποιητικό έργο "I Trionfi" (Oι Θρίαμβοι) παρέπεμπε στην καταγωγή της ονομασίας και την αναβίωση των θριαμβικών πομπών της αιώνιας Ρώμης! Kαι ο Πετράρχης δεν μπορούσε παρά να είναι προφητικός διότι η θριαμβική πομπή της Πορείας προς την Ρώμη (27-30 Οκτωβρίου 1922) θα ήταν αυτή η οποία θα γονάτιζε το διεφθαρμένο φιλελεύθερο ιταλικό κράτος υποτάσσοντάς το στην κυριαρχία του Φασιστικού αναγορεύοντας τον Μπενίτο Μουσολίνι σε Ηγήτορα του Ιταλικού Έθνους. Ήταν τότε που οι γενναίοι Μελανοχίτωνες (Camicie Nere), οι Squadristi, καθοδηγούμενοι από τους "Quadrumviri" Emilio De Bono, Italo Balbo, Cesare Maria De Vecchi και Michele Bianchi κινήθηκαν προς την Ιταλική πρωτεύουσα κυριαρχώντας καθ΄ οδόν στις επαρχίες απ΄ όπου περνούσαν καταλήγοντας και κατακτώντας την Αιώνια Πόλη! Κι ενώ η "κυβέρνηση" των μητραλοιών πολιτικών υπό τον γελοίο πρωθυπουργό Luigi Facta, τρομοκρατημένη από την σαρωτική κυριαρχία των Ιταλών Φασιστών ζήτησε από τον Βασιλέα Victor Emmanuel III την κήρυξη στρατιωτικού νόμου, ο Βασιλέας, διαβλέποντας την λαϊκή δύναμη που στήριζε το Φασιστικό Κίνημα, αγνόησε τις ικεσίες του φιλελεύθερου μητραλοία και ανέθεσε την Κυβέρνηση της Ιταλίας στον μεγάλο νικητή Μπενίτο Μουσολίνι.
Ας δούμε, όμως, τι θα έβλεπε ο Μιχαήλ Μάρουλλος Ταρχανιώτης εάν κρατούσε στα χέρια του τα δημιουργήματα του Bonifacio Bembo παίζοντας Ταρό με έναν ευγενή σε μία αίθουσα του παλατιού των Sforza... Μάλλον, ας δούμε τι δ ε ν θα έβλεπε κι αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά οι ανοησίες των "κατοπινών" που μπαστάρδεψαν την τράπουλα Ταρό με όση καμπαλική αυθαιρεσία περιλαμβάνoυν οι παρεμβάσεις του Antoine Court de Gébelin και των συνεχιστών της παραχαράξεως που συνοψίζονται στο βιβλίο του Oswald Wirth "Le Tarot des Imagieres du Moyen Age".
Στις κάρτες Ταρό που θα κρατούσε στα χέρια του ο Μιχαήλ Μάρουλλος Ταρχανιώτης δεν θα υπήρχαν τα γράμματα της εβραϊκής αλφαβήτου όπως ποτέ δεν υπήρξαν από την εμφάνιση του χαρτοπαιγνίου Ταρό.
Βεβαίως, τέλος, ο γενναίος πολεμιστής και στοχαστής Μιχαήλ Μάρουλλος Ταρχανιώτης, ουδέποτε θα ανέμενε από τις κάρτες Ταρό να του αποκαλύψουν ...μελλούμενα και να τον συμβουλέψουν.
Με λίγα λόγια, ο Μιχαήλ Μάρουλλος Ταρχανιώτης μπορεί να έπαιζε ένα χαρτοπαίγνιο με έναν συμπαίκτη του και σίγουρα δεν θα είχε βρέξει τα χείλη του με το παραδοσιακό "Disaronno" που εκείνες τις εποχές πρωτο-φτιάχνονταν στα κελάρια της Λομβαρδίας για να εμφιαλωθεί κατόπιν , αλλά στο μυαλό του θα είχε μόνον μια σύντομη φάση ραστώνης που θα τον προετοίμαζε για την επόμενη ένταση της μάχης ή της καταγραφής μιας επικής εμπνεύσεως στο χαρτί! Και, κάτι ακόμη...
...Ακόμη και σ΄ αυτή σύντομη περίοδο χαλαρώσεως όπου θα κυριαρχούσε το παιγνίδι, το βλέμμα του Μιχαήλ Μαρούλλου Ταρχανιώτη ήταν σίγουρο ότι θα κατάφερνε να ξεφύγει από το παράθυρο της ημιφωτισμένης αίθουσας του παλατιού προς τον ολοφώτιστο έξω κόσμο σαρώνοντας τόπους και χρόνους εστιάζοντας στην προσδοκία ενός καλύτερου μέλλοντος κόσμου που μπορεί να διασχίσει επάνω στα φτερά του Πηγάσου της σκέψεως την απόσταση από το Μιλάνο στη Ρώμη σε μηδενικό χρόνο για να δει όσα παραμένουν ανεξίτηλα στο ιστορικό γίγνεσθαι και να πολεμήσει γι αυτά μέσα στους αιώνες...!
Ο θριαμβευτής της ζωής και του θανάτου Μιχαήλ Μάρουλλος Ταρχανιώτης διδάσκει ότι οι "Θρίαμβοι" δεν εξαντλούνται στις σελίδες του Πετράρχη και των τραπουλόχαρτων της Ταρό, αλλά κοσμούν την καθημερινή προσπάθεια του Πολεμιστή που μάχεται για έναν καλύτερο κόσμο και ό,τι αναφέρεται παραπάνω αποτελεί μιαν απλήν υποσημείωση της βελτιώσεως του σεναρίου της ταινίας που αφορά στον αναφερόμενο Έλληνα πολεμιστή και λόγιο της Αναγεννήσεως.
