ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΜΟΓΓΟΛΟΙ
Α. ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΩΣ, ΤΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΩΝ
ΔΥΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΩΝ
«Μεταφράζοντας» σε αριθμούς τον συγκριτικό
χάρτη των δύο Αυτοκρατοριών (Μογγολικής και Ελληνικής) που παρατίθεται στην κεφαλή
του παρόντος, παρατηρούμε ότι:
1. Η Αυτοκρατορία των Μογγόλων (13ος αιώνας μ.χ.χ.)
υπήρξε η μεγαλύτερη χερσαία αυτοκρατορία στην ιστορία της Ανθρωπότητος με μέγιστη
έκταση, περίπου, 23.000.000 – 24.000.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, εκτεινόμενη από την Ανατολική Ασία (Κίνα, Κορέα) έως την
Ανατολική Ευρώπη και,
2. Η Αυτοκρατορία του Μεγάλου
Αλεξάνδρου (τέλη 4ου αιώνος π.χ.χ.) ήταν κατά πολύ μικρότερη (4,5 φορές) από
την Αυτοκρατορία των Μογγόλων, με μέγιστη έκταση, περίπου, 5.000.000 –
5.200.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, εκτεινόμενη από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια
έως την Αίγυπτο, τη Μεσοποταμία και την Ινδία (Ινδικός ποταμός).
Β. Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΟΓΓΟΛΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Μπορεί οι αριθμοί να είναι καταπελτικοί
υπέρ του αριθμού της εκτάσεως της Μογγολικής Αυτοκρατορίας που υπήρξε και η
μεγαλύτερη στην παγκόσμια ιστορία είναι πολύ σημαντικό να τονίσουμε την
τεράστια πολιτιστική προσφορά στην Ανθρωπότητα του Μογγολικού Πολιτισμού η
οποία, επιγραμματικώς, συνοψίζεται ως εξής;
Ι. Αμιγώς πολιτιστική συνεισφορά:
1. Pax Mongolica – Η Παγκόσμια πολιτισμική διασύνδεση με την δημιουργία ενός ενιαίου, ασφαλούς διαηπειρωτικού χώρου από την Κίνα έως τη Μεσόγειο, την ραγδαία ενίσχυση του Δρόμου του Μεταξιού: εμπόριο, ιδέες, τεχνολογία, επιστήμες και με την ελεύθερη μετακίνηση εμπόρων, λογίων, τεχνιτών και διπλωματών.
2. Θρησκευτική ανεκτικότητα (κρατική πολιτική) με την συνύπαρξη βουδισμού, ισλάμ, χριστιανισμού (νεστοριανισμός), ταοϊσμού και σαμανισμού, την απουσία επιβολής κρατικής θρησκείας και την θεσμοθετημένη προστασία θρησκευτικών κοινοτήτων και κλήρου.
3. Διοικητική και νομική καινοτομία με το Yassa (ή Jasaq): ενοποιημένο εθιμικό και νομικό κώδικα, την αξιοκρατία ανεξαρτήτως καταγωγής και με την καταγραφή πληθυσμών, την δίκαιη φορολογία και την διοικητική ιεραρχία σε όλη την κλίμακα της Αυτοκρατορίας.
4. Προώθηση επιστήμης και τεχνολογίας με την μεταφορά του χαρτιού, της πυρίτιδος, της πυξίδος (από την Ανατολή προς την Δύση), επιπλέον ιατρικής γνώσεως, αστρονομίας και μαθηματικών (από τον σινικό και ισλαμικό κόσμο προς την Ανατολή) και ίδρυση αστρονομικών κέντρων (π.χ. Μαράγκα, Σαμαρκάνδη).
5. Πολιτισμική πολυμορφία με την δημιουργία υπερεθνικής αυτοκρατορικής κουλτούρας, χρήση πολλαπλών γλωσσών στη διοίκηση (μογγολικά, περσικά, κινεζικά, τουρκικά), ανάδειξη πόλεων όπως η Καρακορούμ σε πολυπολιτισμικά κέντρα.
ΙΙ. Συνεισφορά στο παγκόσμιο
στρατιωτικό πεδίο
1. Επανάσταση στην κινητικότητα και στον πόλεμο ελιγμών, με απόλυτη ανάδειξη των Εφιπποτοξοτών, καθιστώντας τα στρατεύματα ικανά να καλύπτουν 100–150 χλμ/ημέρα και με ανεξάρτητες μονάδες με υψηλή αυτονομία.
2. Καθιέρωση δεκαδικού
στρατιωτικού συστήματος με οργάνωση σε:
arban (10),
zuun (100),
mingghan (1.000),
tümen (10.000).
που καθιερώθηκε για τους μεταγενέστερους στρατούς.
3. Καθιέρωση συνδυασμού μέσων στον πόλεμο με Ιππικό + μηχανικοί + πολιορκητικά μέσα και με την πολυεθνική αξιοποίηση Κινέζων και Περσών μηχανικών αλλά και την εισαγωγή πρώιμων εκρηκτικών και πυροβόλων όπλων στη Δύση.
4. Προαγωγή του ψυχολογικού πολέμου και των πληροφοριών με την σκόπιμη χρήση τρόμου ως στρατηγικού εργαλείου, με εκτεταμένο δίκτυο κατασκοπείας και αναγνωρίσεως και με παραπλάνηση, προσποιητές υποχωρήσεις, ενέδρες.
5. Επιχειρησιακή και στρατηγική διοίκηση με απόλυτο έλεγχο χρόνου, χώρου και συγχρονισμού, χρήση σημαιών, καπνού, αγγελιαφόρων και εφαρμογή στρατηγικής σε ηπειρωτική κλίμακα.
6. Κληρονομιά στη στρατιωτική ιστορία με επιρροή στους Οθωμανούς, στη Ρωσία, στις δυναστείες της Κίνας, στην ευρωπαϊκή πολεμική σκέψη (έμμεσα) ως πρόδρομος του σύγχρονου δόγματος πολεμικής κινήσεως και πυρός.
Ως συνοπτική αποτίμηση θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Μογγολική Αυτοκρατορία δεν υπήρξε απλώς κατακτητική, αλλά καταλυτική στη διαμόρφωση του πρώτου πραγματικά παγκόσμιου συστήματος ανταλλαγών και μετεσχημάτισε ριζικά τη στρατιωτική σκέψη σε επίπεδο τακτικής, επιχειρήσεων και στρατηγικής.
